so. 14/7°C
nie. 17/11°C
pon. 15/9°C
wto. 15/11°C
 
 

1848-1884. 1 BATALION JEGRÓW W BRANIEWIE

Autor: wjflorian Dodany: 2020-03-28 09:02:13
Głosuj:
gwiazdka gwiazdka gwiazdka gwiazdka gwiazdka gwiazdka
Średnia: 0 Ocen: 0

Braniewo stało się miastem garnizonowym od 1772 roku po przyłączeniu do Prus. Od tamtej pory stacjonowały w mieście jednostki pruskie, niemieckie, a od 1945 roku na stałe stacjonuje wojsko polskie. Obecnie jesteśmy bardzo związani z 9 Braniewską Brygadą Kawalerii Pancernej, ale w latach 1848-1884 miasto było równie silnie związane z elitarną jednostką strzelców, mianowicie z wschodniopruskim 1 batalionem jegrów, który wyróżnił się w wojnach Prus z Austrią i Francją. 

Jegrzy (po niemiecku Jäger – strzelec, myśliwy), a w zasadzie strzelcy wyborowi - były to specjalne jednostki piechoty w sile samodzielnych kompanii a później batalionów, które składały się z żołnierzy naturalnie przyzwyczajonych do broni palnej i celnego strzelania, rekrutowanych spośród myśliwych, leśników, itp. Oddziały charakteryzowały się silnym esprit de corps, a myśliwskie zwyczaje, indywidualne umiejętności - zamiast pruskiego drylu i sztywnej musztry - odróżniały ich od zwykłej piechoty.  

W związku z trwającą od marca 1848 r. w całych Niemczech - tzw. Wiosną Ludów i w obawie o sytuację do Braniewa przybywa wydzielony oddział kętrzyńskich jegrów w sile 40 żołnierzy, którzy mieli zapobiec ewentualnym rozruchom. Wkrótce jednostka 1. Jäger-Abteilung (1 Oddział Jegrów), została oficjalnie przeniesiona z Kętrzyna do Braniewa. Wkraczający w dniu 25.09.1848 r. do Braniewa oddział jegrów był uroczyście witany, a charakterystyczne zielone mundury z czerwonymi elementami przy kołnierzykach i rękawach na wiele lat miały związać się z miastem i mieszkańcami. Kadra oficerska batalionu szybko została zaproszona do grona śmietanki towarzyskiej miasta, a współpraca wojskowych i cywilów układała się harmonijnie. Od 21.11.1848 r. oddział otrzymuje nazwę 1. Jäger-Bataillon tj. 1 Batalion Jegrów.

Była to jednostka mająca tradycje sięgające roku 1744 r. Jegrzy wyróżnili się w walkach podczas wojny francusko-pruskiej 1806-1807, wojny z Rosją 1812 i tzw. wojny wyzwoleńczej przeciw Francji w latach 1813-1814. Od 1848 r. jednostka wkomponowała się w egzystencję Braniewa uczestnicząc w życiu mieszkańców i występując podczas świąt państwowych na organizowanych defiladach. Batalion kwaterował w wynajętych domach, a przy obecnym Placu Wolności wykorzystywał istniejący od końca XVIII w. plac ćwiczeń.

W 1866 r. kończy się „sielankowe” życie garnizonowe, gdyż wybucha wojna pomiędzy Prusami i Austrią od dawna rywalizujących o przewodnictwo w tzw. Związku Niemieckim. 1 batalion jegrów uczestniczy w bitwie pod Trautenau w dniu 27.06.1866 r., w decydującej walnej bitwie tej wojny pod Sadową (Königgrätz) w dniu 3.07.1866 r. oraz w bitwie pod Tobitschau w dniu 15.07.1866 r. W walkach podczas wojny prusko-austriackiej z 1 Wschodniopruskiego Batalionu Jegrów poległo 13 żołnierzy, 3 zaginęło, 68 zostało rannych, z których 13 zmarło od ran w szpitalach, z kolei 1 żołnierz zmarł na gruźlicę. Na pamiątkę żołnierzy poległych i rannych w wojnie 1866 r. w braniewskim Lesie Miejskim, najpopularniejszym miejscu wycieczek mieszkańców, wystawiono obelisk – pomnik mający przypominać o tym okresie historii.

Bogate doświadczenie bojowe batalionu okazało się wkrótce przydatne na kolejnej wojnie, mianowicie wojnie francusko-pruskiej 1870-1871. Batalion uczestniczy w kilkunastu bitwach i potyczkach. Szczególnie krwawa była przegrana przez Prusy bitwa pod Colombey stoczona w dniu 14.08.1870 r., w której zginęło aż 83 żołnierzy 1 batalionu jegrów. Bitwa, w której w jednym z epizodów odznaczył się braniewski batalion, zakończyła się taktycznym zwycięstwem Francuzów, ale bez żadnej korzyści strategicznej.  Ciężkie były też walki podczas żmudnego oblężenia Metz toczone deszczową jesienią 1870 r. Braniewo nie zapomniało o swoich żołnierzach, którzy byli szczególnie wdzięczni za 2 wagony podarków zebranych z datków mieszkańców i wysłanych z ogromnym trudem przez radę miasta na front. Wojna zakończyła się w dniu 10.05.1871 r. klęską Francji i powstaniem Cesarstwa Niemieckiego. W czasie wojny francusko-pruskiej 1 batalion stracił łącznie 94 zabitych, w tym 4 oficerów, 1 chorążego, 6 podoficerów i 83 strzelców. Ciekawostką jest, że podczas wojny w pruskich szpitalach polowych zatrudniona była grupa braniewskich sióstr katarzynek. Na cześć braniewskich jegrów w czwartą rocznicę bitwy pod Colombey w dniu 14.08.1874 r. w Braniewie na środku Marktplatz (obecnie Pl. Piłsudskiego) odsłonięto pomnik z nazwiskami poległych żołnierzy batalionu. Mieszkańcy dawali tym samym wyraz nadzwyczajnej sympatii i przywiązania dla swoich żołnierzy.

 W 1884 r. po 36 latach wspaniałej symbiozy z mieszkańcami Braniewa jegrzy muszą opuścić miasto i ich strzelnicę w Lesie Miejskim. Miało to związek z ogólnym w Prusach Wschodnich przenoszeniem jednostek wojskowych w pobliże granicy rosyjskiej. Z dniem 1.04.1884 r. batalion zostaje przeniesiony do Olsztyna, a pozostał po nim gotycki pomnik w centrum Braniewa i dwa obeliski w Lesie Miejskim. Jak wielki był żal i poruszenie w mieście, niech świadczy fakt, że pod znakiem zapytania stanęły przygotowania do przypadającej w dniu 1.04.1884 r. okrągłej 600-tnej rocznicy nadania praw miejskich dla Braniewa. Ostatecznie obchody jubileuszu zorganizowano w dniu 2.07.1884r. w mieście i w Lesie Miejskim, ale w znacznie okrojonej niż planowano formie. W 1889 r. batalion zmienił nazwę po raz kolejny na Jäger-Bataillon Graf York von  Wartenburg (Ostpreusschies) Nr. 1, przyjmując imię byłego dowódcy pułku jegrów i przede wszystkim wybitnego generała z okresu wojen napoleońskich Ludwiga Yorck von Wartenburga, który jak się okazuje miał w swojej wojskowej karierze również epizod braniewski w latach 1773-1780.

Oddział stacjonuje krótko w Ostródzie (1889) i od 1890 r. na stałe w Szczytnie. Bierze też udział w Wielkie Wojnie 1914-1918.

 Wojciech Jaroszek

 Więcej o braniewskich jegrach na stronie HISTORIA BRANIEWA – NIEZNANE WYDARZENIA pod linkiem http://www.historiabraniewa.hekko.pl/index.php/garnizon/117-1848-1884-1-batalion-jegrow-i-ich-patron-ludwig-yorck-von-wartenburg   

   

Źródło: Własne


 

Zdjęcie 1 z 5

Komentarze :

 
info
Brak komentarzy.
 
 

Dodaj komentarz:

spacer
Nick:
 
info
Podpowiedź
 


MAŁA POLIGRAFIA - USŁUGI

Zaloguj się, aby uzyskać dostęp do wszystkich funkcjonalności serwisu. Jeśli jeszcze nie posiadasz konta w serwisie - zarejestruj się »
Logowanie
Zapamiętaj mnie

Dam pracę 2020-05-27 20:07:51
Dam pracę 2020-04-19 18:31:57
 
Dodane: 2011-10-24 13:13:09
Dodane: 2011-07-06 14:56:27
Dodane: 2020-05-25 12:19:45
Dodane: 2020-05-25 12:16:44
 
Ostatnio komentowane artykuły
Przez: Ziemianin braniewski
Data: 2020-05-03 18:59
Przez: wjflorian
Data: 2020-04-06 00:02
Przez: wjflorian
Data: 2020-04-06 00:03
Przez: Ktoś
Data: 2020-02-06 19:33
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Bez tych plików serwis nie będzie działał poprawnie. W każdej chwili, w programie służącym do obsługi internetu, można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji w Polityce prywatności.

Zapoznałem się z informacją