pon. 15/7°C
wto. 11/6°C
śro. 10/5°C
czw. 5/2°C
 
 

STANISŁAW WINCENTY CHLEBOWSKI - ARTYSTA Z BRANIEWA

Autor: wjflorian Dodany: 2021-01-06 11:22:13
Głosuj:
gwiazdka gwiazdka gwiazdka gwiazdka gwiazdka gwiazdka
Średnia: 4.13 Ocen: 8

 

Urodzony w 1890 r. w Braniewie, polski artysta malarz i rysownik, który dzieciństwo spędził w ówczesnym Braunsbergu, gdzie uczęszczał do gimnazjum. Pochodził z inteligenckiej rodziny, gdyż ojciec był profesorem filologii klasycznej a matka pianistką. Wyjechał z rodziną do Olsztyna, a po śmierci ojca do Gdańska, gdzie rozwinął się jako artysta. Malował pejzaże, mariny, architekturę Gdańska, martwe natury i portrety. Dziś już artysta trochę zapomniany, dlatego warto o nim przypomnieć.

Ojciec Antoni Chlebowski (1848-1904) w 1875 r. ukończył studia filologiczne we Wrocławiu i jako nauczyciel pracował w latach 1875-1882 w gimnazjum w Reszlu. W 1882 r. przybył do Braniewa zostając nauczycielem w Gimnazjum Hosianum, gdzie uczył języków: łaciny, greki, niemieckiego i francuskiego. W 1900 r. uzyskał tytuł profesora filologii klasycznej. Ożenił się z pianistką Agatą von Esden-Tempski (?-1932). W Braniewie urodziło się czworo ich dzieci w tym syn Stanisław (30.07.1890) oraz córki Angelika (1887), Helena (1888) i Maria (1891). W 1901 r. wyjechał wraz z rodziną do Olsztyna i pracował w gimnazjum do śmierci w 1904 r. Po śmierci Antoniego Chlebowskiego cała rodzina wyjechała do Gdańska.

Stanisław Wincenty Chlebowski mieszkał w Braniewie 11 lat. Uczęszczał do gimnazjów w Braniewie i Olsztynie, ale został absolwentem Gimnazjum Miejskiego w Gdańsku zdając maturę w 1909 r. Początkowo podjął studia medyczne, ale ostatecznie w latach 1910-1915 studiował architekturę na Wyższej Szkole Technicznej w Gdańsku (Technische Hochschule Danzig) uzyskując tytuł inżyniera. W tym samym czasie pobierał naukę malarstwa u wybitnych gdańskich artystów plastyków Augusta von Brandis (1859-1947) i Fritza Augusta Pfuhle (1878-1969). Już w 1912 r. miał swój debiut wystawiając prace w Katowni (Wieża Więzienna). Od 1913 r. współpracował z Muzeum Miejskim oraz w latach 1915-1918 pobierał naukę malarstwa w Dreźnie i Berlinie u Lovisa Corintha (1858-1925). Po powrocie do Gdańska prowadził pracownię malarską i był jednym z najbardziej znanych malarzy Wolnego Miasta Gdańska. Zafascynowany impresjonizmem w latach 1921-1934 kilkukrotnie przebywał i wystawiał w Paryżu, w którym miał pracownię. Malował pomorskie pejzaże, architekturę Gdańska, martwe natury oraz kompozycje kwiatowe i sceny rodzajowe. Stosował śmiałe zestawienia barw kładzionych zdecydowanymi pociągnięciami pędzla i klarowną kompozycję.

Artysta, dziś wpisany w nurt polskich kolorystów, tworzył niezależnie od mody, żyjąc na skraju nędzy. Pisał: „Maluję, jak świat odczuwam. Dążę do jak największej ekspresji. (...)Staram się stosować jak najprostsze środki, uniknąć wszystkiego, co nie jest niezbędnie potrzebne. Zresztą środki plastyczne muszą wypływać z temperamentu malarza. Jestem głęboko przekonany, że treścią obrazu powinna być jedynie forma.” Swoje przedwojenne wystawy miał Berlinie, Paryżu, Królewcu, Warszawie, Poznaniu i Krakowie.

Po wybuchu II wojny światowej, mimo że był naciskany przez Niemców nie zmienił nazwiska. Przebywał w Gdańsku opiekując się dwoma siostrami, a zwłaszcza Heleną, która będąc nauczycielką języka polskiego, była narażona na represje ze strony hitlerowców.   Przez okres wojny wystawiał w Muzeum Miejskim, niestety w 1945 r. jego pracownia spłonęła wraz z niemal całym dorobkiem liczącym 800 prac. Na szczęście część prac przetrwała w prywatnych kolekcjach. Był członkiem Union Internationaler Fortschrittlicher Künstler w Düsseldorfie (Międzynarodowa Unia Artystów Postępowych), Künstlerbund Danzig (Związek Artystów) oraz Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Wielokrotnie odznaczany i wyróżniany. W 1956 r. otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, a w 1965 r.  Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski i odznakę „Zasłużony Ziemi Gdańskiej”. W 1957 r. otrzymał nagrodę artystyczną Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki. Organizował wystawy w Gdańsku i Sopocie. Jego obrazy można oglądać w galerii sztuki nowoczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku i Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Zmarł w dniu 24.11.1969 r. i spoczął na cmentarzu w Oliwie.

W książce „Opowieści gdańskich uliczekEdgar Milewski (1927-1983) napisał: „Chlebowski spędził w Gdańsku całe życie. Również okupację. (...) Wreszcie po sześciu latach tragedii bliskich i osobistych wyrzeczeń przeżywa malarz największy dramat, śmierć miasta. Dziś mówi o tym spokojnie, ale wtedy wydawało się, że nie warto żyć. W płomieniach Gdańska spłonęło osiemset jego obrazów. Pamiętam – mówi – jak błąkałem się wśród ruin ściskając pod ramieniem zawinięte w ceratę fotografie moich już nieistniejących obrazów. Jakiś przechodzień wyrwał mi to zawiniątko i począł uciekać. Krzyczałem za nim: Człowieku! Tam nic nie ma, to tylko fotografie moich obrazów. Ale on sądził, że wyrwał mi skarb i zniknął, skacząc po gruzach”.

W 1965 r. ukazał się zeszyt monograficzny autorstwa Anny Gosienieckiej (1955-2002) pt. „Stanisław Chlebowski: jubileuszowa wystawa malarstwa”, a w 1991 r. wystawę jego prac zorganizowało Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. Stanisława Wincentego Chlebowskiego nie należy mylić z innym artystą Stanisławem Chlebowskim (1835-1884) - słynnym XIX-wiecznym polskim malarzem orientalistą. Byli jednak spokrewnieni, gdyż był on kuzynem jego ojca Antoniego Chlebowskiego.

Wojciech Jaroszek


Źródła: gedanopedia.pl, Wikipedia

Ilustracje:1. Portret Stanisława Chlebowskiego i jego obraz „Ulica Piwna”, Sopocka Galeria Essey, 2. 1934 r. „Na Motławie” – Sopocka Galeria Essey, 3. „Panorama Gdańska” - Sopocka Galeria Essey, 4. „Na Kaszubach” – Sopocka Galeria Essey,

 

Źródło: własne


 

Zdjęcie 1 z 4

Komentarze :

Wysłany: 2021-01-06 17:38:24
super tak niewiele wiemy o tak wspanialych ludziach
Awatar
ja223
 

Dodaj komentarz:

spacer
Nick:
 
info
Podpowiedź
 


MAŁA POLIGRAFIA - USŁUGI

Zaloguj się, aby uzyskać dostęp do wszystkich funkcjonalności serwisu. Jeśli jeszcze nie posiadasz konta w serwisie - zarejestruj się »
Logowanie
Zapamiętaj mnie

 
Dodane: 2011-10-24 13:13:09
Dodane: 2011-07-06 14:56:27
Dodane: 2021-03-08 10:36:54
Dodane: 2021-02-26 08:15:16
 
Ostatnio komentowane artykuły
Przez: Welder
Data: 2021-04-14 00:04
Przez: todarek12
Data: 2021-01-18 13:27
Przez: todarek12
Data: 2021-01-15 10:57
Przez: ja223
Data: 2021-01-06 17:38
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Bez tych plików serwis nie będzie działał poprawnie. W każdej chwili, w programie służącym do obsługi internetu, można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji w Polityce prywatności.

Zapoznałem się z informacją