Braniewo.com.pl
FASD (Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych) to zespół trwałych zaburzeń rozwojowych powstałych w wyniku prenatalnej ekspozycji dziecka na alkohol. Mogą one wpływać na rozwój poznawczy, emocjonalny i społeczny dziecka, powodować trudności
w nauce, problemy z koncentracją, pamięcią, kontrolą emocji czy budowaniem relacji
z rówieśnikami. W najcięższej postaci – płodowym zespole alkoholowym (FAS) – oprócz uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego występują także zaburzenia wzrostu oraz charakterystyczne cechy dysmorficzne twarzy.
Szacuje się, że w Polsce około 2 proc. dzieci znajduje się w spektrum FASD, a każdego roku nawet 900 noworodków rodzi się z pełnoobjawowym FAS. Eksperci zwracają uwagę, że rzeczywista liczba dzieci wymagających specjalistycznego wsparcia może być znacznie większa, ponieważ wiele przypadków nigdy nie zostaje prawidłowo rozpoznanych.
– Nie każde dziecko rozpoczyna życie z równymi szansami na zdrowie – mówi marszałek województwa Marcin Kuchciński. – Niestety są dzieci, które już od pierwszych dni mierzą się z konsekwencjami zdarzeń, na które nie miały żadnego wpływu. Mówimy tu o Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych. To właśnie z myślą o nich i ich rodzinach uruchamiamy program, który zapewni dostęp do specjalistycznej diagnozy, terapii i wsparcia. Dzieci
i opiekunowie z regionu od sierpnia będą mogli liczyć na profesjonalną opiekę w tym zakresie. To niezwykle ważne, ponieważ brak diagnozy oznacza często lata niezrozumienia
i nieskutecznych prób pomocy.
Dzieci z FASD bywają błędnie diagnozowane lub ich trudności przypisywane są wyłącznie problemom wychowawczym czy edukacyjnym. Tymczasem odpowiednio wcześnie postawione rozpoznanie pozwala dobrać właściwe metody leczenia, wspiera rozwój dziecka
i znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia wtórnych problemów zdrowotnych, społecznych
i emocjonalnych.
– Nie ma dopuszczalnej dawki alkoholu w ciąży – mówi Anna Radomska-Wilczewska, zastępca dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Rehabilitacyjnego dla Dzieci w Ameryce. – Niektóre mamy mówią, że o tym nie wiedziały i gdy były w ciąży, zdarzała się lampka wina. Jest to dość szeroki problem, tylko cichy i wstydliwy. Matki biologiczne rzadko przyznają się, że w okresie prenatalnym była ekspozycja dziecka na alkohol. Dlatego liczymy również na współpracę z rodzicami zastępczymi, z rodzinami adopcyjnymi. Stworzyliśmy zespół interdyscyplinarny, który będzie działał pod przewodnictwem konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, dr. n. med. Adriana Kowalskiego. Dzieci będą diagnozowane, a terapią obejmiemy zarówno rodziny biologiczne, jak i zastępcze. To bardzo ważne, aby dzieci były zaopiekowane.
Kompleksowa opieka wyspecjalizowanego zespołu będzie obejmowała nie tylko diagnozę, ale również opracowanie indywidualnych zaleceń terapeutycznych i rehabilitacyjnych.
W ramach programu prowadzone będą terapie psychologiczne, neuropsychologiczne, pedagogiczne, neurologopedyczne oraz rehabilitacyjne. Istotnym elementem przedsięwzięcia będzie także wsparcie rodziców i opiekunów, którzy każdego dnia mierzą się z wyzwaniami wynikającymi z zaburzeń rozwojowych swoich dzieci.
Działania te mają znaczenie nie tylko dla pojedynczych rodzin, ale również dla całego systemu ochrony zdrowia i wsparcia społecznego w regionie. Wczesne rozpoznanie FASD zwiększa szanse dzieci na lepszy rozwój, skuteczniejszą edukację i większą samodzielność w przyszłości. Ograniczają również ryzyko narastania problemów emocjonalnych, trudności szkolnych oraz wykluczenia społecznego.
Z programu będą mogły korzystać dzieci i młodzież do ukończenia 18. roku życia, zamieszkujący województwo warmińsko-mazurskie, u których występuje podejrzenie lub rozpoznanie tego spektrum.
Uruchomienie programu to kolejny krok w budowaniu regionalnego systemu wczesnej diagnozy i skutecznego wsparcia dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi.
